«Ήξερα ότι θα πατούσε φρένο γιατί έχει γυναίκα και δύο παιδιά στο σπίτι» είπε ο Fernando Alonso για την προσπέραση του Michael Schumacher σε μια από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές της Formula 1 το 2005.
Σύμφωνα με αυτή τη διατύπωση, ο Alonso πίστευε πως ο Schumacher, ως πατέρας, θα ήταν λιγότερο πρόθυμος να ρισκάρει μια τεράστια σύγκρουση, και έτσι αυτό του έδωσε πλεονέκτημα για να επιτεθεί .
Η εξελικτική ψυχολογία συμφωνεί: Όταν κάποιος αποκτά παιδί, ο εγκέφαλος και η συμπεριφορά του μετατοπίζονται προς την προστασία και επιβίωση του απογόνου, συνειδητά ή ασυνείδητα. Πέραν από το συναισθηματικό κομμάτι, δηλαδή την αγάπη που κάποιος τρέφει για την οικογένειά του, έχουν καταγραφεί βιολογικές, νευρολογικές και κοινωνικές αλλαγές που επηρεάζουν την αντίληψη του κινδύνου και τη λήψη αποφάσεων.
Η μετάβαση στη γονεϊκότητα προκαλεί ορμονικές μεταβολές, αυξημένη επαγρύπνηση, μεγαλύτερη ευαισθησία σε κινδύνους, αλλαγές σε εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με φροντίδα και προστασία, ξαφνική αίσθηση ευθύνης, αυξημένη επίγνωση της θνητότητας («αν πάθω κάτι, τι θα γίνει το παιδί;»), καθώς και αλλαγή ταυτότητας από «άτομο» σε «φροντιστής».
Στον ρόλο μου ως ψυχοθεραπεύτρια έχω γνωρίσει αρκετά άτομα που, λίγο πριν γίνουν γονείς, έχουν σταματήσει να οδηγούν μοτοσυκλέτα, έχουν διακόψει τη χρήση ουσιών, τρώνε πιο υγιεινά, κάνουν καλύτερη διαχείριση των οικονομικών τους και γενικά προσέχουν περισσότερο τον εαυτό τους.
Σε προσωπικό επίπεδο, έχω κάνει μια μικρή παρατήρηση. Για να βγω από το σπίτι μου στον κεντρικό δρόμο, απαιτείται μια πιο εκτεταμένη διαδρομή λόγω των μονόδρομων από τους οποίους κανονικά δεν μπορώ να περάσω. Παρ’ όλα αυτά, παλαιότερα περνούσα πάντα από τον μονόδρομο δίπλα στο σπίτι μου, ώστε να φτάνω πιο άμεσα στον κεντρικό δρόμο. Από τη στιγμή που έμεινα έγκυος, δεν το έχω ξανακάνει. Δεν το είχα συνειδητοποιήσει ποτέ μέχρι πρόσφατα. Εκείνη η σκέψη του «μήπως…», το ελάχιστο ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης και ό,τι αυτό θα μπορούσε να συνεπάγεται, φαίνεται πως ασυνείδητα με είχε αποτρέψει.
Ο κίνδυνος υπήρχε πάντα, το αίσθημα ευθύνης όμως όχι. Γιατί κάποιες φορές δεν αλλάζει η πιθανότητα να συμβεί κάτι. Αλλάζει το τι είμαστε διατεθειμένοι να ρισκάρουμε.