Gen Z ως η 1η γενιά με χαμηλότερο IQ από τους γονείς τους.
Ένας τίτλος που κυκλοφορεί στα social media αλλά χρειάζεται ανάλυση.
Καταρχάς, ας εξηγήσουμε εν συντομία το Flynn effect: Είναι το φαινόμενο του 20ού αιώνα κατά το οποίο ερευνητές της γενικής νοημοσύνης (IQ), μέσα από σταθμισμένα εργαλεία και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, διαπίστωσαν πως η νοημοσύνη στον γενικό πληθυσμό αυξάνεται κατά περίπου 3 μονάδες ανα δεκαετία. Με άλλα λόγια, κατά μέσο όρο, οι νεότερες γενιές εμφάνιζαν υψηλότερο IQ σε σύγκριση με τις προηγούμενες.
Ωστόσο, πιο πρόσφατες μελέτες μιλούν για πιθανή αναστροφή ή επιβράδυνση του Flynn Effect, δηλαδή παρατηρείται είτε μείωση είτε σταθεροποίηση της νοημοσύνης στις νεότερες γενιές.
Ο λόγος; Η ραγδαία άνοδος της τεχνολογίας, η συνεχής έκθεση σε βιντεοσκοπικό υλικό με γρήγορη εναλλαγή περιεχομένου, η “υπερδιέγερση” μέσω της οθόνης, η υπερβολική εξάρτηση στην τεχνητή νοημοσύνη: Οι συνθήκες αυτές αδρανοποιούν γνωστικές ικανότητες όπως η συγκέντρωση, η προσοχή, η μνήμη, ο ρέων συλλογισμός – ικανότητες οι οποίες αποτελούν βασικούς πυλώνες της μέτρησης γενικής νοημοσύνης όπως ορίζεται μέχρι σήμερα.
Σε μια ενδιαφέρουσα ομιλία του Δρ Ανδρέα Δημητρίου, έγινε αναφορά στην ενδεχόμενη “σύγκλιση” της φυσιολογικής νοημοσύνης και τεχνητής νοημοσύνης. Δηλαδή ότι υπάρχει προοπτική οι δύο νοημοσύνες να ενοποιηθούν στο μέλλον. Σε μια τέτοια περίπτωση, η μέτρηση της γενικής νοημοσύνης όπως την ξέρουμε σήμερα δεν θα έχει καμία σημασία, καθώς η “ενοποιημένη” αυτή νοημοσύνη θα αξιολογείται με εντελώς διαφορετικά κριτήρια.
Και ποιος ξέρει — ίσως οι νεότερες γενιές να είναι καλύτερα προσαρμοσμένες σε αυτό το νέο γνωστικό περιβάλλον, ακριβώς επειδή μεγάλωσαν μέσα σε αυτό.
Ο Δαρβίνος είπε χαρακτηριστικά τη φράση που αντηχεί μέχρι σήμερα:
“Δεν επιβιώνει ο πιο δυνατός ή ο πιο έξυπνος, αλλά εκείνος που προσαρμόζεται καλύτερα στις αλλαγές”.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η υφιστάμενη βιβλιογραφία δεν επαρκεί για καθολικά συμπεράσματα και η συζήτηση περί νοημοσύνης παραμένει περίπλοκη και ακαδημαϊκά ανοιχτή.